لق شدن دندان معمولاً تجربهای است که بسیاری از ما آن را با دوران کودکی مرتبط میدانیم. اما وقتی دندانهای دائمی در بزرگسالی دچار لق شدن میشوند، موضوع بسیار جدیتر میشود و ممکن است نشانهای از یک مشکل عمیقتر در سلامت دهان و دندان باشد. در این مقاله، بهطور کامل به بررسی علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان میپردازیم، و عوامل مؤثر، روشهای درمان، و راههای پیشگیری را شرح میدهیم.
چرا دندان دائمی لق میشود؟
در بزرگسالان، دندانها باید محکم در جای خود باقی بمانند. هرگونه احساس لق بودن یا حرکت، بهویژه در زمان جویدن یا لمس زبان، نشانهای از آسیب به بافتهای نگهدارنده دندان مانند لثه یا استخوان فک است. دانستن علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان به ما کمک میکند تا اقدامات درمانی سریعتر و مؤثرتری انجام دهیم.
بیماریهای لثه (پریودنتال)
شایعترین علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان بیماریهای لثه، بهویژه پریودنتیت است. این بیماری التهابی مزمن، بافتها و استخوانهای نگهدارنده دندان را تحلیل میبرد. در نتیجه، دندانها به مرور زمان حمایت خود را از دست میدهند و لق میشوند.
علائم بیماری لثه:
- خونریزی هنگام مسواک زدن
- بوی بد دهان
- عقبنشینی لثه
- احساس درد یا ناراحتی در هنگام جویدن
اگر بیماری لثه به موقع تشخیص داده نشود، به سرعت میتواند باعث تحلیل استخوان فک و در نتیجه لق شدن دندان شود.
دندانقروچه (براکسیسم)
یکی دیگر از دلایل مهم در بحث علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان، دندانقروچه است. افرادی که در خواب یا بیداری دندانهای خود را به هم فشار میدهند یا میسابند، در معرض آسیب به بافتهای نگهدارنده دندان هستند.
عوارض دندانقروچه:
- فرسایش مینای دندان
- شکستگی ریشه یا تاج دندان
- فشار به لیگامانهای اطراف دندان
- لق شدن دندان بر اثر فشار مداوم
ضربه و آسیب فیزیکی
ضربههای فیزیکی ناشی از تصادف، افتادن، یا فعالیتهای ورزشی نیز میتواند علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان باشد. در این موارد، آسیب به ریشه یا استخوان اطراف دندان منجر به ناپایداری آن میشود.
حتی اگر دندان پس از ضربه ظاهراً سالم بهنظر برسد، ممکن است در آینده شروع به لق شدن کند. بنابراین، بررسی سریع دندان پس از هرگونه ضربه توصیه میشود (اگر به این موارد علاقه دارید، می توانید مقاله بیماری های زبان را مطالعه کنید).
تحلیل استخوان فک
تحلیل استخوان فک ممکن است در نتیجه بالا رفتن سن، بیماریهای سیستمیک مانند پوکی استخوان یا استفاده نادرست از پروتزهای دندانی رخ دهد. این تحلیل موجب از بین رفتن حمایت ساختاری دندانها شده و میتواند علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان باشد.
علل تحلیل استخوان:
- عدم استفاده از دندان (بیدندانی طولانیمدت)
- عفونتهای مزمن
- مشکلات تغذیهای و کمبود ویتامین D و کلسیم
عفونتهای دندانی و آبسه
عفونتهای درماننشده دندانی یا آبسههای لثهای ممکن است باعث تخریب بافتها و استخوانهای اطراف دندان شوند. اگر عفونت به ریشه یا ناحیه پریودنتال گسترش پیدا کند، دندان لق خواهد شد. در بررسی علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان، درمان سریع عفونتها اهمیت بالایی دارد، چون در مراحل اولیه بهراحتی قابل درمان هستند.
مراقبت نادرست از دندانها
مسواک نزدن منظم، استفاده نکردن از نخ دندان و بیتوجهی به بهداشت دهان میتواند باعث انباشت پلاک، جرم، و در نهایت بیماری لثه شود. این مسئله نیز یکی از رایجترین علتهای لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان است.
مصرف دخانیات
افرادی که سیگار یا سایر محصولات تنباکویی مصرف میکنند، بیشتر در معرض بیماریهای لثه و تحلیل استخوان هستند. مصرف دخانیات باعث کاهش اکسیژنرسانی به لثهها و تضعیف سیستم ایمنی دهان میشود که این خود میتواند علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان باشد.
بیماریهای سیستمیک (دیابت، پوکی استخوان، ایدز)
برخی بیماریها بر سلامت عمومی بدن و بهویژه دهان اثر منفی دارند. دیابت کنترلنشده، باعث افزایش ریسک بیماریهای لثه میشود. در پوکی استخوان، تراکم استخوان فک کاهش مییابد. این بیماریها ممکن است بهصورت غیرمستقیم علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان باشند.
مصرف برخی داروها
داروهایی مانند ضدافسردگیها، داروهای ضد فشار خون، و داروهای ضدصرع ممکن است باعث خشکی دهان شوند که محیط مناسبی برای رشد باکتریهای مضر ایجاد میکند. این شرایط نیز به بیماری لثه و در نهایت لق شدن دندان منجر میشود.
روشهای درمان لق شدن دندان دائمی
حالا که با چندین علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان آشنا شدید، بیایید به سراغ راههای درمان برویم (اگر به این موارد علاقه دارید، می توانید زیباسازی سریع لبخند را مطالعه کنید).
الف) جرمگیری و درمان پریودنتال
اگر لق شدن ناشی از بیماری لثه باشد، جرمگیری عمیق و درمانهای پریودنتال میتوانند جلوی پیشرفت بیماری را بگیرند و بافتها را تا حدی بازسازی کنند.
ب) استفاده از آتل دندانی (Splint)
در مواردی که دندان فقط کمی لق شده و ساختار استخوانی هنوز قابل حفظ است، دندانپزشک میتواند آن را با استفاده از آتل به دندانهای مجاور متصل کند تا تثبیت شود.
ج) جراحی لثه یا پیوند استخوان
در موارد پیشرفته که استخوان فک تحلیل رفته، ممکن است نیاز به جراحی پیوند استخوان یا پیوند لثه باشد تا حمایت دندان بازگردد.
د) درمان بیماری زمینهای
اگر علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان بیماریهایی مانند دیابت یا پوکی استخوان باشد، کنترل این بیماریها با کمک پزشک متخصص الزامی است.
چگونه از لق شدن دندان دائمی پیشگیری کنیم؟
پیشگیری همواره بهتر از درمان است. با رعایت چند نکته کلیدی میتوان خطر لق شدن دندان را بهطور چشمگیری کاهش داد:
- مسواک زدن حداقل دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید
- استفاده روزانه از نخ دندان یا واترجت
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی وضعیت لثهها
- اجتناب از مصرف دخانیات
- استفاده از محافظ دهان هنگام ورزش یا در صورت دندانقروچه
- پیروی از رژیم غذایی متعادل با مواد معدنی کافی (کلسیم، فسفر، ویتامین D)
پرهیز از عواملی که میتوانند علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان شوند، مانند استرس زیاد، خشکی دهان یا مصرف بیرویه دارو نیز در پیشگیری نقش مهمی دارد.
سوالات رایج درباره لق شدن دندان دائمی
در ادامه تلاش می کنیم به این موارد بپردازیم و اطلاعات کاملی را در اختیارتان قرار دهیم.
آیا لق شدن دندان دائمی همیشه به کشیدن منتهی میشود؟
خیر. اگر به موقع تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد میتوان دندان را حفظ کرد.
چند وقت بعد از لق شدن، باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
در اولین فرصت ممکن. هر تاخیر میتواند به بدتر شدن وضعیت منجر شود.
آیا دندان لق شده به تنهایی ترمیم میشود؟
معمولاً خیر. چون لق شدن دندان در بزرگسالان نشانهای از مشکلی جدیتر است و نیاز به مداخله حرفهای دارد.